Nowy podział pracy: AI kontra człowiek w zakupach
Mimo całego szumu, sztuczna inteligencja nie zastąpi specjalistów ds. zakupów. Zmienia natomiast role, rozdziela zadania i umożliwia zespołom skupienie się na pracy o wyższej wartości.
Dlaczego AI zmienia zakupy właśnie teraz
Skala i złożoność wyzwań, przed jakimi stoją działy zakupów, nigdy nie była tak duża. I właśnie w tym momencie AI staje się powszechnym narzędziem biznesowym. Najważniejsze rosnące wyzwania to:
- Przeciążenie danymi – raporty, KPI, wskaźniki wydajności, ogrom danych, którego nie da się
przetwarzać ręcznie. - Zmienność łańcuchów dostaw – niestabilna sytuacja geopolityczna wpływa na działalność firm w wielu obszarach.
- Presja regulacyjna i zrównoważony rozwój – zgodność z przepisami i wymogi ESG to dziś kluczowa część strategii zakupowej.
- Szybkość biznesu – rynki reagują błyskawicznie, a wolne cykle zakupowe nie wchodzą w grę.
AI potrafi w kilka sekund analizować ogromne zbiory danych, identyfikować ryzyka w czasie rzeczywistym i przewidywać wyniki z coraz większą dokładnością. Ale nie potrafi budować relacji, rozwiązywać złożonych dylematów etycznych ani podejmować strategicznych decyzji – to nadal rola człowieka.
Nowy podział pracy: AI kontra człowiek w zakupach
W zespole zakupowym przyszłości zadania naturalnie podzielą się na te najlepiej wykonywane przez AI i te, które pozostaną w gestii ludzi.
Co przejmie AI
- Analiza wydatków w skali całej organizacji.
- Monitorowanie ryzyka dostawców 24/7 z wielu źródeł.
- Automatyczna analiza umów i wykrywanie nietypowych zapisów.
- Prognozowanie popytu i cen na podstawie danych rynkowych.
- Pełna automatyzacja powtarzalnych zadań (faktury, zamówienia, raporty zgodności).
Co pozostanie po stronie ludzi
- Decyzje strategiczne – np. dywersyfikacja dostawców czy priorytetyzacja zrównoważonego rozwoju.
- Budowanie relacji – zaufanie i długofalowa współpraca.
- Ocena etyczna – łączenie efektywności kosztowej z odpowiedzialnością społeczną.
- Przywództwo w zmianie – prowadzenie zespołów przez proces adopcji technologii.
Zespół zakupowy w perspektywie 5–10 lat
- Wyobraźmy sobie rok 2035. Działy zakupów są mniejsze, bardziej elastyczne i mają większy wpływ na rozwój biznesu.
- Asystenci AI dostarczają w czasie rzeczywistym danych do negocjacji i automatyzują kontakt z dostawcami.
- Dashboardy dostawców same aktualizują wyniki na podstawie danych zewnętrznych.
- Modele prognostyczne przewidują zmiany popytu i podaży.
- Specjaliści spędzają <20% czasu na dokumentach, a większość na strategii i innowacjach.
- Pojawiają się hybrydowe role, np. analityk zakupowy AI, dbający o jakość i zgodność wniosków AI z celami firmy.
Jak przygotować organizację na erę AI w zakupach
- Zidentyfikuj obszary szybkich korzyści – np. monitorowanie ryzyka dostawców czy analiza wydatków.
- Podnieś kompetencje zespołu – krytyczne myślenie, planowanie scenariuszowe, inteligencja emocjonalna.
- Buduj kulturę współpracy – przedstaw AI jako partnera, a nie zagrożenie.
- Wzmacniaj współpracę międzydziałową – integracja z finansami, ESG i operacjami.
- Dbaj o etykę i przejrzystość – wybieraj narzędzia, które wyjaśniają sposób podejmowania decyzji.
Przyszłość jest ludzka i wspierana przez AI
AI nie eliminuje miejsc pracy w zakupach – raczej je przekształca. Ogranicza zadania administracyjne i wzmacnia ludzkie kompetencje strategiczne, relacyjne i przywódcze. Najsilniejsze organizacje zakupowe jutra będą human-led, AI-powered – czyli prowadzone przez ludzi, ale w pełni wspierane przez sztuczną inteligencję.
